Een multifunctioneel huis voor sport en cultuur waar mensen uit Voorthuizen elkaar overdag en ’s avonds kunnen ontmoeten, dat was de wens van de gemeente Barneveld. Architect Walter Kemperman vertelt hoe hij, samen met de vele stakeholders binnen dit project, tot het ontwerp van Ontmoetingscentrum De Eng is gekomen en wat dit gebouw zo bijzonder maakt.
Vrijheid, multifunctionaliteit midden in een woonwijk
‘De gemeente wilde een gebouw dat voor uiteenlopende functies gebruikt kan worden. Een gebouw dat voldoet aan de behoeften van nu en adaptief is richting de toekomst. Het was een belangrijke eis dat de indeling van het gebouw, ondanks de grootte en verschillende functies, overzichtelijk is voor gebruikers. De grootste uitdaging was het creëren van een ontwerp dat kleinschaligheid uitstraalt, ondanks het grote volume van de sporthal die in het gebouw moest worden verwerkt. Het Ontmoetingscentrum staat middenin een woonwijk en daar zit natuurlijk niemand te wachten op een massaal blok. Het ontwerp moest opgaan in de omgeving.
Tot wel 40 gebruikersgroepen verenigen
Bij aanvang van het project gingen we uit van zo’n 15 verschillende functies, zoals een bibliotheek, theater, kegelbaan en diverse sport- en dorpsverenigingen. Het initiële idee was de gevel op te delen in kleine huisjes om zo iedere gebruikersgroep een eigen gezicht te geven. Gedurende het ontwerpproces, waarin we verdiepende gesprekken voerden met gebruikers, bleken er echter zo’n 40 gebruikersgroepen te zijn. Het huisjesconcept was daardoor niet haalbaar. Het idee ontstond om door middel van het ontwerp juist in te zoomen op de verbinding tussen de ‘bewoners’ van dit gebouw, in plaats van op de verschillende identiteiten van de afzonderlijke gebruikersgroepen.
Witte belijning als symbool voor verbinding
Ik zocht naar een manier om een gevoel van verbinding en uniformiteit te creëren in een groot gebouw dat kleinschalig en overzichtelijk aanvoelt. Ik plaatste de sporthal in het midden en verlaagde de omliggende ruimtes naar de zijkant, waardoor verschillende hoogtes ontstonden en de massaliteit werd doorbroken. Ik ‘verpakte’ het gebouw in een houten gevel die correspondeert met de omliggende woonwijk die langs een bosrand ligt. Rond het volledige gebouw ontwierp ik een wit lint dat door de dynamiek van het gebouw haast lijkt te bewegen. Het lint is niet alleen een symbool voor verbinding, maar ook voor de dynamische invulling en het sportieve karakter van het pand.
Klaar voor de toekomst De functies zijn georganiseerd rondom een centrale hal, het hart van het gebouw. De ruimtes zijn groter en kleiner te maken, waardoor het gebouw flexibel is in gebruik. De constructie is voorbereid op groei in de toekomst, doordat op het dak van de sporthal eenvoudig een extra verdieping gerealiseerd kan worden.
“Ontwerpen is geen eenrichtingsverkeer. Je moet het met elkaar doen.”
Walter Kemperman, architect bct architecten
Geen monoloog Wat ik zo mooi vind aan dit project, is dat we een multifunctioneel gebouw hebben gecreëerd waarin de wensen van alle gebruikers zijn vertaald én waarin tegelijkertijd een gevoel van eenheid heerst. Van de bibliotheek- tot de kerkbezoeker en van de senior biljarter tot de jonge handballer. We zijn daarin geslaagd, door alle gebruikers onderdeel te laten uitmaken van het ontwerpproces en deel te laten nemen in onze ontwerpsessies. De vorm en opzet zijn gevormd door de gebruikers, waardoor het gebouw het bruisende hart van Voorthuizen is geworden. Precies zoals de opdrachtgever wilde.’
